تغذیه در بچه گربه فقط با شیر مادر یا شیر خشک مخصوص اتفاق میافتد درسته؟ دارد به بچهگربهام با شیشه، شیر میدهد. میگویم: قرار نیست همیشه بچه بماند، بایست آرام آرام با غذای گربههای بالغ آشنا شود. مهربان بچهگربهام را تماشا میکند: این طفلک هنوز دندان ندارد! آرام نوازشش میکنم: خیلی زود صاحب دندان میشود، اممم شاید تا دو هفته دیگر خودشان را نشان بدهند! متعجب میپرسد: یعنی دو هفته بغد قرار است غذای خشک بخورد؟ میخندم: نه جانم…تازه شاید مقدار کمی غذای مرطوب گربه برایش بگذارم. خیلی مانده تا بچهام بزرگ شود! آرام بغل میکنم بچهگربهام را که حالا خوابیده.
آوردن یک بچهگربه به خانه، فقط یک تجربه شیرین و هیجانانگیز نیست؛ یک مسئولیت روزانه و دقیق هم هست. در میان همه بخشهای مراقبت (واکسن، ضدانگل، آموزش خاک، بازی و اجتماعیسازی)، تغذیه در بچه گربه، ستون اصلی رشد سالم او محسوب میشود. بچهگربهها در چند ماه اول زندگی با سرعت بالا رشد میکنند: استخوانها، عضلات، سیستم ایمنی، مغز و بینایی همگی در حال تکامل هستند. بنابراین مقدار، کیفیت و زمانبندی غذا میتواند روی قد و وزن نهایی، سلامت گوارش، انرژی روزانه و حتی رفتار حیوان اثر مستقیم بگذارد.
چالش اصلی اینجاست که بسیاری از سرپرستها فقط به «حجم غذا» فکر میکنند، در حالی که معیار حرفهایتر «کالری روزانه» و «تراکم انرژی غذا» است. دو غذای مختلف ممکن است از نظر حجم یکسان به نظر برسند، اما اختلاف کالری قابل توجهی داشته باشند. نتیجه؟ یکی باعث کمغذایی و عقبماندن رشد میشود و دیگری زمینه چاقی زودرس، نفخ، اسهال یا بدغذایی را ایجاد میکند.
در این مقاله از سایت مای پت پین، همه چیز را به زبان ساده اما کامل در زمینه تغذیه در بچه گربه میخوانید: اینکه بچهگربه از چه زمانی غذای جامد بخورد، چه نوع غذایی بهتر است، جدول کالری و تعداد وعدهها، روش محاسبه مقدار غذا بر اساس کالری روی بستهبندی، نکات انتخاب بهترین برند/فرمول، مدیریت بدغذایی، پیشگیری از مشکلات گوارشی، برنامه انتقال به غذای بالغ و پاسخ به سوالات پرتکرار.
چرا تغذیه بچه گربه حساستر از گربه بالغ است؟
بچهگربهها «نیاز به انرژی و مواد مغذی» بالاتری نسبت به وزن بدنشان دارند. یعنی یک بچهگربه ۲ کیلویی ممکن است نسبت به یک گربه بالغ ۴ کیلویی، به کالری بیشتری به ازای هر کیلو وزن نیاز داشته باشد. دلایل اصلی:
- رشد سریع (استخوان، عضله و اندامها)
- تکامل سیستم عصبی (مغز و بینایی)
- تقویت سیستم ایمنی (بهویژه در مواجهه با استرس جابهجایی، واکسن و محیط جدید)
- ظرفیت معده کوچک (پس باید وعدهها درست زمانبندی شوند)
از چه زمانی باید غذای جامد را شروع کنیم؟
۱) بچهگربههایی که کنار مادر هستند
بهترین زمان معرفی غذای جامد وقتی است که بچهگربه هنوز از مادر شیر میخورد. معمولاً از ۵ تا ۶ هفتگی میتوانید مقدار کمی غذای تر (کنسروی/پوچ) و خشک را در دسترس قرار دهید تا با کنجکاوی امتحان کند.
بچهگربهها اغلب از مادر یاد میگیرند چه غذایی «امن و خوشمزه» است؛ بنابراین غذایی که مادر در دوران بارداری و شیردهی خورده، میتواند روی پذیرش غذایی بچهها اثر بگذارد.
۲) بچهگربههای شیرخشکی (Bottle-fed)
در سن ۵–۶ هفتگی، زمان مناسبی است که به تدریج بخشی از شیرخشک را با غذای جامد جایگزین کنید. هدف این نیست که یکباره شیر را قطع کنید؛ هدف این است که:
- مهارت خوردن غذای جامد شکل بگیرد،
- دستگاه گوارش به آرامی تطبیق پیدا کند،
- و بچهگربه دچار اسهال و افت اشتها نشود.
نشانههای آمادگی برای غذای جامد در تغذیه در بچه گربه
- دندانهای شیری در حال بیرون آمدن هستند
- بچهگربه به ظرف غذای مادر نزدیک میشود و بو میکشد
- توانایی ایستادن و حرکت نسبتاً پایدار دارد
- میتواند بعد از غذا، مدفوع و ادرار را بدون کمک دفع کند
ارتباط تغذیه و آموزش دستشویی (خاک گربه)
بچهگربهها معمولاً از ۳–۴ هفتگی کمکم استفاده از ظرف خاک را یاد میگیرند. در این سن، بهتر است از خاک غیرکلوخهای (Non-clumping) استفاده کنید تا اگر به هر دلیل مقدار کمی از خاک را خورد، خطر کمتر باشد.
معمولاً از ۸–۱۰ هفتگی به بعد میتوانید به خاک کلوخهای تغییر دهید؛ چون کنترل بو و نظافت راحتتر میشود. این نکته غیرمستقیم به تغذیه هم مرتبط است: هر تغییر غذایی میتواند روی دفعات و کیفیت مدفوع اثر بگذارد؛ پس داشتن خاک مناسب و تمیز، به کاهش استرس و جلوگیری از دفع نامناسب کمک میکند.
بچه گربه چه غذایی باید بخورد؟
اصل اول: غذای مخصوص “Kitten / Growth”
برای بچهگربهها، بهترین انتخاب معمولاً غذایی است که صراحتاً برای «رشد» فرموله شده باشد. ویژگیهای یک غذای مناسب بچهگربه:
- پروتئین کافی و باکیفیت برای رشد عضله و ترمیم بافتها
- چربی کافی برای انرژی روزانه و سلامت پوست و مو
- امگا-۳ (EPA/DHA) برای رشد مغز و چشم
- ویتامینها و آنتیاکسیدانها برای ایمنی (مثل ویتامین E و C)
- تعادل مواد معدنی برای رشد استخوان و دندان (نه زیاد، نه کم)
نکته مهم: «غذای خانگی» یا «رژیم خام» برای بچهگربهها بهطور کلی ریسک بالاتری دارد، چون کوچکترین عدم تعادل مواد معدنی یا آلودگی میتواند اثر جدی بگذارد. اگر به رژیم خانگی علاقه دارید، باید تحت نظر دامپزشک و با فرمول دقیق انجام شود.
غذای تر بهتر است یا خشک؟ مقایسه کامل و کاربردی
مزایای غذای تر (کنسرو/پوچ) برای بچهگربه
- آبرسانی بهتر
بچهگربهها همیشه به اندازه کافی آب نمینوشند. غذای تر میتواند به افزایش دریافت آب کمک کند و از برخی مشکلات ادراری در آینده پیشگیری کند. - خوشخوراکی بالاتر
اگر بچهگربه تازه وارد خانه شده و استرس دارد، یا دچار گرفتگی بینی است، غذای تر معمولاً بهتر پذیرفته میشود. گرم کردن ملایم (نه داغ) میتواند بوی غذا را بیشتر کند. - مناسب برای ترکیب مکملها (در صورت نیاز)
اگر دامپزشک مکملهایی مثل پروبیوتیک یا روغن ماهی را پیشنهاد کند، غذاهای تر معمولاً برای مخلوط کردن بهترند.
مزایای غذای خشک (کِیبل) برای بچهگربه
- سهولت نگهداری و اقتصادی بودن
غذای خشک معمولاً مقرونبهصرفهتر است و نگهداری آسانتری دارد. - کمک نسبی به سلامت دهان
جویدن کیبل میتواند تا حدی به کاهش پلاک کمک کند، اما نباید آن را جایگزین کامل مراقبت دهانی بدانید. - قابل استفاده در پازل فیدر و آموزش
برای غنیسازی ذهنی، میتوانید بخشی از غذای خشک را در اسباببازیهای پازلی بریزید تا بچهگربه هم بازی کند هم غذا بخورد.
بهترین حالت برای بیشتر خانوادهها
اگر محدودیت پزشکی ندارید، ترکیب غذای تر + خشک معمولاً بهترین تعادل را در تغذیه در بچه گربه میدهد:
- تر برای آبرسانی و خوشخوراکی
- خشک برای راحتی، آموزش و بازیهای فکری
چگونه بهترین غذا را انتخاب کنیم؟ چکلیست خرید حرفهای در تغذیه در بچه گربه
هنگام خرید غذا برای بچهگربه، این موارد را مرحلهبهمرحله بررسی کنید:
- برچسب سنی/مرحله رشد
عبارتهایی مثل Kitten، Growth، یا مناسب برای بچهگربهها. - کامل و متعادل بودن
غذا باید غذای کامل باشد، نه «تشویقی» یا «مکمل». - کالری مشخص
روی بستهبندی باید کالری (مثلاً kcal per cup یا kcal per can) مشخص باشد تا بتوانید مقدار دقیق را تنظیم کنید. - پروتئین حیوانی در اول لیست ترکیبات
معمولاً هرچه منبع پروتئین حیوانی جلوتر باشد، بهتر است (با این شرط که فرمول کلی معتبر باشد). - سازگاری با گوارش بچهگربه شما
یک غذای عالی روی کاغذ، اگر باعث اسهال یا نفخ شود، برای گربه شما انتخاب خوبی نیست. - مشاوره دامپزشک در موارد خاص
اگر بچهگربه
- اسهال یا استفراغ تکرارشونده دارد،
- وزن نمیگیرد،
- انگل یا بیماری زمینهای دارد،
- یا نژاد خاص و حساس است،
بهتر است انتخاب غذا با نظر دامپزشک انجام شود.
بچه گربه چقدر غذا لازم دارد؟ (مهمترین بخش)
برای مدیریت درست مقدار غذا، بهتر است به جای حدس زدن «حجم»، از کالری روزانه استفاده کنید.
جدول کالری موردنیاز بچهگربه + تعداد وعدهها
این جدول یک راهنمای عمومی است و ممکن است با توجه به نژاد، جثه، عقیمسازی و سطح فعالیت تغییر کند.
| سن | وزن تقریبی | کالری روزانه میانگین | تعداد وعده پیشنهادی |
|---|---|---|---|
| ۲ ماه | ۲ پوند (حدود ۰٫۹ کیلو) | ۱۵۰ کالری | ۳ وعده |
| ۳ ماه | ۳ پوند (حدود ۱٫۴ کیلو) | ۲۰۰ کالری | ۳ وعده |
| ۴ ماه | ۴٫۵ پوند (حدود ۲ کیلو) | ۳۰۰ کالری | ۳ وعده |
| ۵ ماه | ۵٫۵ پوند (حدود ۲٫۵ کیلو) | ۳۴۰ کالری | ۲ وعده |
| ۶ ماه | ۶٫۵ پوند (حدود ۳ کیلو) | ۴۰۰ کالری | ۲ وعده |
| ۷ ماه | ۷ پوند (حدود ۳٫۲ کیلو) | ۴۲۰ کالری | ۲ وعده |
| ۸ ماه | ۷٫۵ پوند (حدود ۳٫۴ کیلو) | ۴۴۰ کالری | ۲ وعده |
| ۹ ماه | ۸ پوند (حدود ۳٫۶ کیلو) | ۴۶۰ کالری | ۲ وعده |
| ۱۰ ماه | ۹ پوند (حدود ۴٫۱ کیلو) | ۵۰۰ کالری | ۲ وعده |
| ۱۱ ماه | ۱۰ پوند (حدود ۴٫۵ کیلو) | ۵۴۰ کالری | ۲ وعده |
نکته: وزنها تقریبی هستند. برخی نژادها (مثل مینکون) رشد طولانیتری دارند و ممکن است دیرتر به وزن و جثه نهایی برسند.
تبدیل کالری به مقدار غذا (فرمول دقیق)
برای اینکه بدانید «چند گرم/چند پیمانه» بدهید:
- کالری هدف روزانه را از جدول (یا نظر دامپزشک) مشخص کنید.
- روی بستهبندی غذا، کالری هر واحد را پیدا کنید:
- خشک: کالری در هر پیمانه یا هر ۱۰۰ گرم
- تر: کالری در هر قوطی/پوچ یا هر ۱۰۰ گرم
- مقدار غذا = کالری هدف روزانه ÷ کالری هر واحد
مثالهای کاربردی
مثال ۱ (غذای خشک):
کالری هدف = ۵۰۰ کیلوکالری در روز
غذا = ۵۶۸ کیلوکالری در هر پیمانه
پس مقدار روزانه ≈ ۰٫۹ پیمانه (و تقسیم بر ۲ وعده ≈ ۰٫۴۵ پیمانه در هر وعده)
مثال ۲ (غذای تر):
کالری هدف = ۳۰۰ کیلوکالری
هر قوطی = ۹۰ کیلوکالری
پس مقدار روزانه ≈ ۳٫۳ قوطی
در عمل میتوانید ۳ قوطی + کمی غذای خشک یا نصف پوچ اضافه کنید تا عدد دقیقتر شود.
نکته حرفهای: با «ترازو» دقیقتر از پیمانه
پیمانهزدن همیشه خطا دارد، مخصوصاً اگر دانههای کیبل شکلهای مختلفی داشته باشند. اگر میخواهید دقیقتر عمل کنید، وزن کردن با ترازوی آشپزخانه بهترین راه است.
بچه گربه چند بار در روز باید غذا بخورد؟
قانون کلی و قابل اتکا:
- تا ۴ ماهگی: بهتر است ۳ وعده در روز
- بعد از ۴ ماهگی: معمولاً ۲ وعده در روز کافی است
- در برخی شرایط (کموزنی، پرتحرکی، یا حساسیت گوارشی) ممکن است تقسیم به ۳ وعده تا مدت بیشتری هم مفید باشد.
آیا فریفیدینگ (غذا همیشه جلوی گربه) خوب است؟
برای بعضی بچهگربهها ممکن است جواب بدهد، اما ریسکهایی دارد:
- اندازهگیری کالری سخت میشود
- احتمال بدغذایی یا «انتخابگری» بالا میرود
- در برخی گربهها زمینه چاقی ایجاد میکند (بهخصوص بعد از عقیمسازی)
اگر میخواهید فریفیدینگ داشته باشید، بهتر است:
- مقدار روزانه را دقیق اندازه بگیرید
- همان مقدار را در چند نوبت در ظرف بگذارید
- و وضعیت وزن را هفتگی کنترل کنید
برنامه نمونه تغذیه روزانه (برای اینکه سردرگم نشوید)
الگوی پیشنهادی برای زیر ۴ ماه (۳ وعده)
- صبح: غذای تر (یا مخلوط تر + مقدار کم خشک)
- عصر: غذای خشک (ترجیحاً بخشی در پازل فیدر)
- شب: غذای تر
الگوی پیشنهادی برای بالای ۴ ماه (۲ وعده)
- صبح: ترکیب تر + خشک
- شب: ترکیب تر + خشک
در این حالت، میتوانید مقدار کمی خشک را به عنوان تشویقی آموزشی در طول روز هم استفاده کنید، اما باید داخل کالری روزانه حساب شود.
از شیر گرفتن و رسیدن به رژیم تمامجامد
بچهگربهها معمولاً از ۷–۸ هفتگی برای رژیم تمامجامد آماده میشوند. روند پیشنهادی:
- هفته ۵–۶: آشنایی با غذای جامد (کنار شیر)
- هفته ۶–۷: افزایش سهم غذای جامد
- هفته ۷–۸: کاهش قابل توجه شیر و نزدیک شدن به رژیم تمامجامد
اگر بچهگربه شیرخشکی است:
- هرگز ناگهانی شیر را قطع نکنید
- اگر اسهال ایجاد شد، سرعت انتقال را کم کنید
علائم مهم: از کجا بفهمیم مقدار غذا درست است؟
نشانههای اینکه مقدار غذا مناسب است
- افزایش وزن منظم (هفتگی)
- سطح انرژی طبیعی و بازیگوشی
- مدفوع شکلدار و با بوی غیرزننده و غیرآزاردهنده
- موهای نرم و براق
- عدم نفخ شدید یا اسهال
نشانههای کمغذایی
- وزن اضافه نمیکند یا کاهش وزن دارد
- بیحالی یا خوابآلودگی غیرعادی
- برجسته بودن بیش از حد دندهها و استخوانها
- یبوست مداوم یا مدفوع خیلی خشک
نشانههای پرغذایی
- شکم خیلی بزرگ و سنگین همراه با بیتحرکی
- مدفوع شل و حجیم
- افزایش وزن خیلی سریع
- درخواست مداوم غذا (گاهی به دلیل عادت رفتاری، نه نیاز واقعی)
نکته: برخی بچهگربهها «همیشه گرسنه به نظر میرسند». معیار تصمیمگیری باید وزن، وضعیت بدنی و کیفیت مدفوع باشد، نه صرفاً میو کردن.
مدیریت مشکلات رایج تغذیهای
۱) اسهال بعد از تغییر غذا
شایعترین علت، تغییر ناگهانی است. راهکار:
- به برنامه انتقال تدریجی برگردید (مثلاً ۷۵٪ غذای قبلی + ۲۵٪ جدید)
- آب کافی فراهم کنید
- اگر اسهال بیش از ۲۴–۴۸ ساعت ادامه داشت یا همراه بیحالی/خون بود، دامپزشک
۲) استفراغ
ممکن است به خاطر:
- تند خوردن غذا
- حساسیت غذایی
- خوردن جسم خارجی
- انگل یا بیماری
در استفراغ تکرارشونده، ارزیابی دامپزشکی ضروری است.
۳) بدغذایی و غذا نخوردن
دلایل رایج:
- استرس محیط جدید
- سرد بودن غذا یا بوی کم
- درد دهان/دندان
- بیماری تنفسی (گرفتگی بینی و کاهش حس بویایی)
راهکارهای عملی: - غذای تر را کمی گرم کنید
- ظرف غذا را در محیط آرام قرار دهید
- غذا را یکباره عوض نکنید؛ مرحلهای پیش بروید
- اگر ۲۴ ساعت غذا نخورد یا خیلی کم خورد، پیگیری دامپزشکی
۴) نفخ و گاز معده
گاهی از پرخوری، تغییر غذا یا حساسیت ناشی میشود. بهتر است:
- وعدهها را کوچکتر کنید
- سرعت خوردن را با ظرف ضدپرخوری/پازل فیدر کم کنید
- فرمول غذای «هضم آسان» را با نظر دامپزشک امتحان کنید
آب و هیدراتاسیون: بخش فراموششده اما حیاتی
حتی اگر غذای تر میدهید، آب تازه باید همیشه در دسترس باشد. نکات کاربردی:
- چند ظرف آب در نقاط مختلف خانه بگذارید
- ظرف آب را از ظرف غذا کمی دورتر قرار دهید (بعضی گربهها این را ترجیح میدهند)
- اگر امکان دارید، آبخوری فوارهای میتواند مصرف آب را بیشتر کند
- در روزهای گرم یا بعد از بازی زیاد، مراقب علائم کمآبی باشید (خشکی لثه، بیحالی)
تشویقیها و خوراکیهای انسانی: چه چیزهایی مجاز است؟
برای بچهگربهها، تشویقی باید محدود باشد و در کالری روزانه حساب شود. اصول:
- تشویقیها معمولاً بهتر است کمتر از ۱۰٪ کالری روزانه باشند
- خوراکیهای چرب/نمکی/ادویهدار ممنوع
مواردی که معمولاً توصیه نمیشود
- شیر گاو (در بسیاری از گربهها باعث اسهال میشود)
- غذاهای انسانی مثل سوسیس، کالباس، کنسروهای نمکی، خوراکی شیرین
- استخوان، پوست مرغ، یا هر چیزی که خطر گیر کردن/شکستگی دندان دارد
اگر قصد دارید میانوعده بدهید، بهتر است از همان غذای خشک روزانه به عنوان تشویقی آموزشی استفاده کنید تا کنترل کالری سادهتر باشد.
انتقال از غذای بچهگربه به غذای بالغ (Around 12 months)
اکثر گربهها حوالی ۱۲ ماهگی آماده غذای بالغ هستند. اما این زمان میتواند بسته به نژاد و وضعیت رشد کمی تغییر کند.
برنامه انتقال استاندارد ۶ تا ۱۰ روزه
- روز ۱–۲: ۲۵٪ جدید + ۷۵٪ قبلی
- روز ۳–۴: ۵۰٪ + ۵۰٪
- روز ۵–۶: ۷۵٪ + ۲۵٪
- روز ۷ به بعد: ۱۰۰٪ جدید
اگر گربه حساس است:
- از ۱۰٪ شروع کنید
- هر ۲–۳ روز ۱۰٪ اضافه کنید
- در صورت اسهال، سرعت را کم کنید
تاثیر عقیمسازی روی تغذیه (نکته مهم)
بعد از عقیمسازی، متابولیسم بسیاری از گربهها تغییر میکند و احتمال افزایش وزن بالا میرود. بنابراین:
- کالری روزانه باید دوباره تنظیم شود
- وزنکشی هفتگی مهمتر میشود
- فعالیت و بازی روزانه نقش کلیدی پیدا میکند
اشتباهات رایج در تغذیه بچهگربهها (و راه جلوگیری)
- تغییر ناگهانی غذا
- اعتماد به «چشم» به جای پیمانه/ترازو
- دادن غذای گربه بالغ خیلی زود
- مصرف زیاد تشویقی
- نادیده گرفتن کیفیت مدفوع (مدفوع بهترین شاخص سازگاری غذایی است)
- کمتوجهی به آب خوردن
- نگهداری نامناسب غذای تر (ماندن طولانی در دمای اتاق)
سوالات پرتکرار (FAQ) برای تغذیه در بچه گربه
آیا فقط غذای خشک برای بچهگربه کافی است؟
از نظر تئوری میتواند کافی باشد، اما معمولاً توصیه میشود حداقل بخشی از رژیم غذای تر باشد تا آبرسانی بهتر شود، مگر اینکه دامپزشک محدودیت خاصی اعلام کرده باشد.
بچهگربه من خیلی سریع غذا میخورد؛ مشکل دارد؟
این رفتار میتواند باعث استفراغ یا نفخ شود. از ظرفهای آهستهخور یا پازل فیدر استفاده کنید و وعدهها را کوچکتر کنید.
چند وقت یکبار وزن بچهگربه را چک کنم؟
بهترین حالت: هفتگی. مخصوصاً در دو ماه اول حضور در خانه، چون هر افت وزن میتواند سریع جدی شود.
اگر بچهگربه یک روز کم غذا خورد، نگران شوم؟
اگر یک وعده را کم خورد اما حال عمومی خوب است، ممکن است استرس یا تغییر محیط باشد. اما اگر بیش از ۲۴ ساعت کماشتهایی ادامه پیدا کند یا همراه بیحالی، اسهال، استفراغ یا آب نخوردن باشد، بررسی دامپزشکی ضروری است.
جمعبندی نهایی
تغذیه بچهگربه یک «برنامه دقیق» است، نه یک حدس روزانه. با رعایت سه اصل میتوانید تقریباً همه مشکلات تغذیهای را پیشگیری کنید:
- انتخاب غذای مناسب مرحله رشد (Kitten/Growth)
- تنظیم مقدار بر اساس کالری روزانه و کالری درجشده روی بستهبندی
- رعایت تعداد وعدهها (زیر ۴ ماه: ۳ وعده، بعد از آن: ۲ وعده) و انتقالهای تدریجی
هر جا نشانههایی مثل اسهال طولانی، استفراغ تکراری، کاهش وزن یا بیحالی دیدید، تغذیه را خودسرانه پیچیدهتر نکنید؛ علت را پیدا کنید و با دامپزشک هماهنگ شوید.
تغذیه مناسب بچه گربه، پایهای برای زندگی طولانی و سالم است. با پیروی از این راهنما، میتوانید اطمینان حاصل کنید که بچه گربهتان بهترین مراقبت را دریافت میکند.
یک نظر اضافه کنید